Горизонтальное меню

История музея/Гісторыя музея

В 2003 году 1 сентября на базе учреждения образования «Государственная средняя школа №3 г. п. Зельва» был открыт историко-краеведческий музей «Светоч».
Цель:
способствовать формированию у  учащихся чувства патриотизма, бережного отношения к истории, расширению кругозора, воспитанию познавательных интересов и способностей, овладению обучающимися практическими навыками поисковой, исследовательской деятельности.
Задачи:
привлечь внимание учащихся к проблеме сохранения исторической памяти народа;
изучать  историю Зельвенщины,   культурно-историческое  наследие родного края, формировать уважительное отношение к памятникам прошлого;
содействовать  организации и проведению  образовательного процесса;
развивать познавательную активность через  поисковую и исследовательскую работу;
воспитывать бережное отношение к музейной культуре, обучать музейному языку и  терминологии;
развивать творческие способности, содействовать профессиональному самоопределению, приобретению коммуникативных навыков через экскурсионную деятельность.
Музей «Светоч» создан благодаря энтузиазму и финансовой помощи дирекции средней школы №3 (Литвинчик М.К., Комякевич Л.И.), педагогического и ученического  коллективов школы, помощи родителей и общественности.
С 2003 по 2013 год, с 01.09.2014 года и по настоящее время руководит работой музея учитель истории высшей категории Сидорко Л. Б.
На протяжении 2013 – 2014 годов велась работа по расширению музея и его экспозиции. В результате – площадь музея увеличена почти в два раза и составляет -  60 м2. Оборудовано помещение для фондохранилища -7 м2.
Музей – дело коллективное, которое сплотило учителей, учеников и родителей. Результатом поисковой работы стал материал, размещённый в пяти комнатах:
- Быт белорусской деревни. Крестьянская изба;
- Зельвенщина в период Великой Отечественной войны;
- Зельвенщина в ХХ веке;
- Образование на Зельвенщине;
- Учебный кабинет 70-ых годов ХХ века;
Сегодня в экспозиции музея находится 940 экспонатов основного фонда и 76 экспонатов научно-вспомогательного фонда. Созданы следующие сменные экспозиции: «Анненская ярмарка на Зельвенщине», «Известные люди Зельвенщины»,– «Каменныя дзівосы» (природоведческая экспозиция),  «Технические достижения советского периода».
Наиболее ценные экспонаты: письма с фронта (солдатские треугольники) Татарина С.Л., красноармейская книжка Литвинчика К.С.,  книга с автографам Сильвашко А.С., агитплакаты газеты «Звезда» «Раздавим фашистскую гадину», ранец немецкого солдата периода Первой мировой войны, солдатский котелок с автографом,  свидетельство об окончании танковой школы Савченко М.А., похвальный лист Жук Людмилы (1918г), указ Александра III (1877 год), грифильная  доска,  орудия труда первобытного человека, учебник «Русская грамматика» (1912год.).
За время своего существования музей посетило около 11 000 экскурсантов. Это не только ученики школы и их родители, но и жители района, республики,  ближнего и дальнего зарубежья: граждане России, США, Узбекистана. За последние три года музей посетили 3026 экскурсантов (Приложение 1).
«Зельвенщина в ХХ  веке» отражена  экспонатами 20-70-ых годов XX века: повестка о призыве в Красную Армию Пасюка А.В. (1920 год), паспорт-справка, выданный Зельвенской Свято-Троицкой церковью (1923 год), фотографии с  видами Зельвы,  известных людей, внёсших свой вклад в развитие региона. Интерес вызывает книга Народной Славы колхоза «Октябрь», плакаты, призывающие достойно встретить 40-летие образования БССР, наградные документы за доблестный и самоотверженный труд, комсомольский билет и др.
Экспозиция «Великая Отечественная война на Зельвенщине»  посвящена истории района в 1941-1944 годах. Начало Великой Отечественной войны представлено фотографиями Карбышева Д.М., Смалякова А.В., которые руководили переправой через реку Зельвянка  в июне 1941 года. В экспозиции находятся воспоминания очевидцев о начале войны на Зельвенщине, личные документы, фотографии переправы через реку Зельвянку, фрагменты оружия.
«Партизанское движение на Зельвенщине в годы Великой Отечественной войны». Здесь расположены личные вещи участников партизанского движения (медицинская сумка Прохореня Е.И.), фотографии (Булака П.И., Коли Сергейчика, Алексея Ковчуна, Булата Б.А., Леона Эйера), документы (удостоверения участника партизанского движения, наградные документы, аусвайсы), представлены личные воспоминания Кирилова Г.Л.
«Зельвенцы на фронтах Великой Отечественной войны». Среди экспонатов особый интерес у посетителей вызывают письма-треугольники  Татарина С.Л., свидетельство об окончании танковой школы Савченко М.А., наградные листы, благодарственные письма, почётные грамоты, фотографии.
На уроках, внеклассных мероприятиях, посвященных событиям Великой Отчественной войны, истории партизанского движения и оккупационного режима, используются материалы экспозиции «Великая Отечественная война на Зельвенщине”.
Изучая архивные материалы  о боевом пути 129-ой Орловской и 169-ой Рогочёвской дивизий нами был установлено: советский солдат, который снят на фото с американским солдатам во время встречи на Эльбе – Александр Сафронович Сильвашко. После войны он жил и работал учителем на территории нашего района.
Продолжением деятельности Совета музея, явилась встреча с А.С.Силивашко и написание исследования его жизненного пути.  Все эти материалы размещены в экспозиции, которая посвящена освобождению Зельвы в июле 1944 года.
Печатная продукция представлена агитплакатами газеты “Звезда” “Раздавим фашистскую гадину”, газетами “Красная Звезда”, “Минский большевик”.
Экспозиция «Быт белорусской деревни. Крестьянская изба».  Здесь находятся следующие  экспонаты: орудия труда, одежда, обувь, утварь. Всё то, без чего была невозможна крестьянская жизнь в первой половине XX века.
Материалы экспозиции крестьянского быта применяются на  уроках истории, литературы, внеклассных мероприятиях. Они помогают учащимся изучить темы по формированию белорусской народности.
Большой интерес вызывают сельскохозяйственные орудия труда.  Экскурсоводы обращают внимание на особенности обработки технических культур в разные времена. Полученные знания подкрепляются поисковой деятельностью Совета музея. Была проведена встреча с мастером гончарного производства С.А. Худяевым, записаны стихи и песни жительницы деревни Острово бабушки Степаниды.
Цель экспозиции “История образования на Зельвенщине” – сохранить память о педагогах, школьных коллективах, которые внесли свой вклад в развитие образования. Для посетителей представлены учебники, литературные издания конца ХІХ – начала и середины ХХ века, ученические тетради, дневники, грифильная доска. А также находится книга приказов и педагогических советов Островской восьмилетней школы (1951-1970 год), наградные документы учителей, справка об окончании начальной школы при фабрике КИМ г. Витебска Савченко М.А., фотографии. Специальный раздел посвяшён школам района, которые прекратили своё сушествование в конце ХХ – начале ХХІ века.
Продолжение экспозиции “История образования на Зельвенщине”- “Класс 60-70-ых годов ХХ века”. Задача – показать ученикам ХХІ века обстановку класса, в котором учились их бабушки и дедушки. Помогают  достичь цели экспонаты: классная доска, доска-счёты, ученическая парта, плакаты,  тетрадки, дневники, методические разработки уроков, внеклассных мероприятий, пионерский уголок,Торжественное обещание пионеров Советского Союза и др.
Руководит работой музея Совет, в состав которого входит 22 человека. Это учащиеся 5-11 классов, учителя – руководители секций:
а) по учёту и сохранению фондов;
б) экскурсоводов;
в) переписки;
г) поисковая.
Членами Совета музея  становятся учащиеся, которые не только хорошо учатся, но и активны  в общественной жизни школы. Разработан и утверждён на расширенном заседании Совета музея  Устав Совета музея школы.
План работы Совета музея является одной из составных частей годового плана школы.
Один раз в четверть проводятся заседания Совета музея, на которых обсуждаются вопросы шефства над ветеранами войны и педагогического труда, организации встречь и переписки с ними; проведение Уроков мужества, подготовки новых экскурсоводов и экскурсий; участие в массовых мероприятиях, проводимых на базе музея; отчеты поисковой группы.
В школе существует традиционная преемственность. Учащиеся старших классов  делятся опытом работы  в музее с младшим  поколением. Особое внимание уделяется подготовке экскурсоводов. Используются следующие формы работы: индивидуальная и групповая, выступление с лекциями, встречи за круглым столом, экскурсии по родному краю.
Ежегодно проводится акция «Находка года».  Цель – обратить внимание  учеников и их родных на историю семьи; пополнение экспозиции.
На базе музея также работают  объединения по интересам «Юные экскурсоводы», руководителями  которых являются учитель истории Сидорко Лилия Борисовна (для учеников старших классов) и  заместитель директора по воспитательной работе – Новик Елена Александровна (члены объединения – ученики среднего звена). На  занятиях обсуждаются вопросы  подготовки новых экскурсоводов, изучаются основной и  научно -вспомогательный фонды музея, организуется обучение  учащихся  заполнению инвентарной книги, составлению  актов приёма экспонатов.
Собранные материалы, находящиеся в музее, используются в научно-исследовательской деятельности учреждения.  Проведены исследования  по следующим темам: «Деятельность Общества белорусского школы на Зельвенщине», «Этноконфессиональный состав населения Зельвенщине (XVII- нач. XXI вв.)», «Боевой путь 169-ой Рогачевского Краснознаменного орденов Суворова и Кутузова стрелковой дивизии (1939-1945 годы)», «А.С. Силивашко. Встреча на Эльбе», «Трагедия Холокоста на Зельвенщине», «Боевой путь 129-й Орловской дивизии», «Годы испытаний. Татарин Серафим Лукьянович», «Ветеран войны Чернецкий  Иван Михайлович»  и др.  Члены совета музея – участники и призёры   конкурса научно-исследовательских работ «Хрустальная альфа», проводимого  Гродненским государственным университетом им. Я. Купалы.
На протяжении 3-х последних лет работа музея была направлена на подготовку празднования  70-летия  Победы в Великой Отечественной войне, 70-летия освобождения Беларуси от немецко-фашистских захватчиков, через  участия в республиканских  акциях “Жыву ў Беларусі і тым ганаруся”, “Я – грамадзянін Беларусі”, героико-патриотической акции учащейся молодежи «Спасибо солдатам Победы, за то, что не знаем войны», в конкурсах: на лучший экспонат для новой экспозиции Белорусского государственного музея истории Великой Отечественной войны в рамках республиканской акции «Построим музей вместе»; конкурсе «Документальный свидетель войны» (по номинациям «Редкая фотография периода   Великой Отечественной войны; «Семейная реликвия»), патриотической акции «Дорогами трех войн”, мегопроекте «Патриотический марафон социально значимых дел «Поклонимся великим тем годам»: туристско-краеведческий проект «Всё помнится, ничто не позабыто…»; экскурсионно-туристический проект «Земля умеет говорить».
Наши достижения:
2005 год
  • Победитель  областной патриотической туристско-краеведческой акции учащихся «Победа»  УО «Гродненский государственный областной центр туризма и краеведения учащейся молодёжи»
2006 год.
  • Лауреат республиканской патриотической акции «Долг и память».
2008год.
  • Диплом II степени Министерства образования  Республики Беларусь конкурса «Холокост. История и современность. Уроки толерантности»
2011 год.
  • 1 место  грамота отдела образования Зельвенского райисполкома  в смотре-конкурсе  историко-краеведческих музеев.
  • Победитель  областного конкурса историко-краеведческого проекта «Кринички Зельвенщине» и видеоролика «Выдающиеся люди Зельвенщины», УО «Гродненский государственный областной центр туризма и краеведения учащейся молодёжи»
2012 год.
  • Победитель республиканского этапа методической выставки по гражданско-патриотическому воспитанию «Использование экспозиции музея учреждений образования  в воспитании гражданственности, патриотизма и готовности к воинской службе» (Сидорко Л.Б.)
2013год.
  • Диплом I степени управления образования Гродненского облисполкома в конкурсе  юных экскурсоводов  «Музей в чемодане» в рамках республиканской акции “Жыву ў Беларусі і тым ганаруся”;
  • Диплом II степени Министерства образования  Республики Беларусь юных экскурсоводов  «Музей в чемодане» в рамках республиканской акции “Жыву ў Беларусі і тым ганаруся”.
Совет музея школы поддерживает связи, обменивается опытом с музеями учреждений образования района. Налажено сотрудничество с государственными музеями:  Слонимским историко-краеведческим, Волковысским музеем имени Багратиона.
Работа музея освещается на страницах  районной газеты “Праца”. Так, только в 2014  году напечатаны статьи «Музей в чемодане», “Людзі вялікага гонару. ЗянькоТаісія Арсеньеўна”,“Кранаючыя сустрэчы”.
Музей стал центром воспитательной работы в школе. Совместно с классными руководителями проводится поисковая и исследовательская деятельность, в ходе выполнения которой музей пополняется новыми экспонатами (Приложение 2).
В музее готовятся и проводятся как обзорные, так и тематические экскурсии.
Обзорные экскурсии:
-Зельвенщина в годы Великой Отечественной войны»;
-Память о войне;
-Образование на Зельвенщине.
Тематические экскурсии:
-Начало Великой Отечественной войны в Зельве;
-Их именами названы улицы Зельвы;
-Традиции празднования Нового года и Рождества;
-Из истории фотографии;
-Известные люди Зельвенщины;
-Если б камни могли говорить…;
-Волшебная нить;
-Исторические памятники Зельвенщины.
За  последние три года проведены такие массовые мероприятия:
  • Игра-путешествие «Моя Родина – Беларусь»;
  • Круглый стол «Священная обязанность – родину защищать»;
  • Встреча «Ветераны труда, всегда в строю»;
  • Круглый стол «Зоры над Зяльвянкай»;
  • Заочное путешествие «Мастера народного творчества»;
  • Устный журнал «Герои Великой Отечественной войны»;
  • Путешествие «По страницам одного документа»
    • Туристические походы и экскурсии по местам боевой славы Зельвенщины.
В 2014/2015 учебном году члены  Совета музея включены в работу по реализации инновационного проекта «Внедрение модели формирования языковой личности в условиях государственного двуязычия».
Работа над поисковыми заданиями, исследовательская деятельность, позволяет  глубже изучить историю г.п. Зельва. Разработаны и проводятся экскурсии по городу, как для учащихся нашей школы, так и гостей.
В сентябре-октябре 2014 года проведен общешкольный конкурс фотографий “В объективе – Зельва” и конкурс авторских стихотворений “Мой горад, табою я ганаруся”. Записаны и оформлены воспоминания ветеранов Великой Отечественной войны, партизан и подпольщиков, над которыми шефствуем.
Создан информационный буклет и сайт  музея «Светоч».
Проведён учёт экспонатов основного и вспомогательного фондов. Ведётся соответствующая учётная документация: инвентарная книга, журнал посещения экскурсий в музее «Светоч», протоколы заседаний Совета музея,  экскурсий по переносным выставкам, книга отзывов посетителей. Комплектование коллекций проводится на основе разработанных перспективного и годового планов научного комплектования. Учет и хранение музейных коллекций ведется в соответствии с Инструкцией об учете и хранении музейных предметов, ведутся книги учёта основного и научно-вспомогательного фондов, в книгах учета заполняются все графы.
Обеспечена сохранность музейных фондов как в фондохранилище, так и в экспозиции, от возможных повреждений, хищений и порчи.
Систематически ведется фондовая работа: чистка и простейшая консервация металлических, керамических и деревянных изделий. Хранятся музейные предметы на стендах без доступа солнечного света, документы, письма и награды – под стеклом. Фонды музея защищены от воздействия пыли и различных вредителей.
Обеспечен режим проветривания музейных помещений, систематически проводится удаление пыли с экспонатов.
В музее ведётся следующая учётная документация: акты приёма и выдачи музейных предметов, книги учёта экспонатов основного и вспомогательного фондов, книга учёта посетителей музея, книга учёта мероприятий, проводимых в музее, отчёты о деятельности музея за календарный год, тексты экскурсий, список поисковых заданий, книга отзывов посетителей музея.
Таким образом, деятельность музея имеет перспективу, поскольку подчинена алгоритму: миросозерцание -  мировосприятие – самосознание – мировоззрение. Она оказывает положительное влияние на становление личности – гражданина, патриота Республики Беларусь.

У 2003 годзе 1 верасня на базе ўстановы адукацыі "Дзяржаўная сярэдняя школа №3 г. п. Зэльва» быў адкрыты гісторыка-краязнаўчы музей «Светач».
Мэта:
спрыяць фарміраванню ў вучняў пачуцця патрыятызму, беражлівых адносін да гісторыі, пашырэнню далягляду, выхаванню пазнавальных інтарэсаў і здольнасцяў, авалодання навучэнцамі практычнымі навыкамі пошукавай, даследчай дзейнасці.
Задачы:
прыцягнуць увагу навучэнцаў да праблемы захавання гістарычнай памяці народа;
вывучаць гісторыю Зэльвеншчыне, культурна-гістарычную спадчыну роднага краю, фарміраваць паважлівае стаўленне да помнікаў мінулага;
садзейнічаць арганізацыі і правядзенні адукацыйнага працэсу;
развіваць пазнавальную актыўнасць праз пошукавую і даследчую працу;
выхоўваць беражлівыя адносіны да музейнай культуры, навучаць музейнаму мове і тэрміналогіі;
развіваць творчыя здольнасці, садзейнічаць прафесійнаму самавызначэнню, набыцці камунікатыўных навыкаў праз экскурсійную дзейнасць.
Музей «Светач» створаны дзякуючы энтузіязму і фінансавай дапамогі дырэкцыі сярэдняй школы №3 (Літвінчык М.К., Комякевич Л.І.), педагагічнага і вучнёўскага калектываў школы, дапамогі бацькоў і грамадскасці.
З 2003 па 2013 год, з 2014/09/01 года і па цяперашні час кіруе працай музея настаўнік гісторыі вышэйшай катэгорыі Сидорко Л. Б.
На працягу 2013 - 2014 гадоў вялася праца па пашырэнні музея і яго экспазіцыі. У выніку - плошча музея павялічана амаль у два разы і складае - 60 м2. Абсталявана памяшканне для фондасховішча -7 м2.
Музей - справа калектыўнае, якое з'яднала настаўнікаў, вучняў і бацькоў. Вынікам пошукавай працы стаў матэрыял, размешчаны ў пяці пакоях:
- Быц беларускай вёскі. Сялянская хата;
- Зэльвеншчыне ў перыяд Вялікай Айчыннай вайны;
- Зэльвеншчыне ў ХХ стагоддзі;
- Адукацыя на Зэльвеншчыне;
- Навучальны кабінет 70-ых гадоў ХХ стагоддзя;
Сёння ў экспазіцыі музея знаходзіцца 940 экспанатаў асноўнага фонду і 76 экспанатаў навукова-дапаможнага фонду. Створаны наступныя зменныя экспазіцыі: «Анненского кірмаш на Зэльвеншчыне», «Вядомыя людзі Зэльвеншчыне», - «Каменныя дзівосы» (прыродазнаўчы экспазіцыя), «тэхнічныя дасягненні савецкага перыяду».
Найбольш каштоўныя экспанаты: лісты з фронту (салдацкія трыкутнікі) татарын С.Л., чырвонаармейская кніжка Літвінчык К.С., кніга з аўтографам Сильвашко А.С., агітплакаты газеты «Звязда» «Раздавім фашысцкую гадзіну», ранец нямецкага салдата перыяду Першай сусветнай вайны, салдацкі кацялок з аўтографам, пасведчанне аб заканчэнні танкавай школы Саўчанка М.А., пахвальны ліст Жук Людмілы (1918г), ўказ Аляксандра III (1877), грифильная дошка, прылады працы першабытнага чалавека, падручнік «Руская граматыка» (1912год .).
За час свайго існавання музей наведала каля 11 000 экскурсантаў. Гэта не толькі вучні школы і іх бацькі, але і жыхары раёна, рэспублікі, блізкага і далёкага замежжа: грамадзяне Расіі, ЗША, Узбекістана. За апошнія тры гады музей наведалі 3026 экскурсантаў (Дадатак 1).
«Зэльвеншчыне ў ХХ стагоддзі» адлюстравана экспанатамі 20-70-ых гадоў XX стагоддзя: позва аб прызыве ў Чырвоную Армію Пасюк А.В. (1920), пашпарт-даведка, выдадзены Зэльвенскай Свята-Траецкай царквой (1923), фатаграфіі з відамі Зэльвы, вядомых людзей, якія ўнеслі свой уклад у развіццё рэгіёну. Цікавасць выклікае кніга Народнай Славы калгаса "Кастрычнік", плакаты, якія заклікаюць годна сустрэць 40-годдзе ўтварэння БССР, ўзнагародныя дакументы за доблесную і самаадданую працу, камсамольскі білет і інш.
Экспазіцыя «Вялікая Айчынная вайна на Зэльвеншчыне» прысвечана гісторыі раёна ў 1941-1944 гадах. Пачатак Вялікай Айчыннай вайны прадстаўлена фатаграфіямі Карбышава Д.М., Смалякова А.В., якія кіравалі пераправай праз раку Зальвянка ў чэрвені 1941 года. У экспазіцыі знаходзяцца ўспаміны відавочцаў аб пачатку вайны на Зэльвеншчыне, асабістыя дакументы, фатаграфіі пераправы праз раку Зальвянка, фрагменты зброі.
«Партызанскі рух на Зэльвеншчыне ў гады Вялікай Айчыннай вайны». Тут размешчаны асабістыя рэчы удзельнікаў партызанскага руху (медыцынская сумка Прохореня Е.І.), фатаграфіі (Булак П.І., Колі Сяргейчыка, Аляксея Ковчуна, Булата Б.А., Лявона Эйера), дакументы (пасведчанні ўдзельніка партызанскага руху, ўзнагародныя дакументы , аўсвайсы), прадстаўлены асабістыя ўспаміны Кирилова Г.Л.
«Зельвенцы на франтах Вялікай Айчыннай вайны». Сярод экспанатаў асаблівую цікавасць у наведвальнікаў выклікаюць лісты-трыкутнікі татарын С.Л., пасведчанне аб заканчэнні танкавай школы Саўчанка М.А., ўзнагародныя лісты, падзячныя лісты, ганаровыя граматы, фатаграфіі.
На ўроках, пазакласных мерапрыемствах, прысвечаных падзеям Вялікай отчественного вайны, гісторыі партызанскага руху і акупацыйнага рэжыму, выкарыстоўваюцца матэрыялы экспазіцыі "Вялікая Айчынная вайна на Зэльвеншчыне".
Вывучаючы архіўныя матэрыялы аб баявым шляху 129. Арлоўскай і 169. Рогочёвской дывізій намі быў ўстаноўлена: савецкі салдат, які зняты на фота з амерыканскім салдатам падчас сустрэчы на ​​Эльбе - Аляксандр Сафронавіч Сильвашко. Пасля вайны ён жыў і працаваў настаўнікам на тэрыторыі нашага раёна.
Працягам дзейнасці Савета музея, з'явілася сустрэча з А.С.Силивашко і напісанне даследаванні яго жыццёвага шляху. Усе гэтыя матэрыялы размешчаны ў экспазіцыі, якая прысвечана вызваленню Зэльвы ў ліпені 1944 года.
Друкаваная прадукцыя прадстаўлена агітплакат газеты "Звязда" "Раздавім фашысцкую гадзіну", газетамі "Чырвоная Зорка", "Мінскі бальшавік".
Экспазіцыя «Быт беларускай вёскі. Сялянская хата ». Тут знаходзяцца наступныя экспанаты: прылады працы, адзенне, абутак, начынне. Усё тое, без чаго была немагчымая сялянская жыццё ў першай палове XX стагоддзя.
Матэрыялы экспазіцыі сялянскага побыту прымяняюцца на ўроках гісторыі, літаратуры, пазакласных мерапрыемствах. Яны дапамагаюць навучэнцам вывучыць тэмы па фарміраванні беларускай народнасці.
Вялікую цікавасць выклікаюць сельскагаспадарчыя прылады працы. Экскурсаводы звяртаюць увагу на асаблівасці апрацоўкі тэхнічных культур у розныя часы. Атрыманыя веды падмацоўваюцца пошукавай дзейнасцю Савета музея. Была праведзена сустрэча з майстрам ганчарнага вытворчасці С.А. Худяевым, запісаныя вершы і песні жыхаркі вёскі Вострава бабулі Сцепаніды.
Мэта экспазіцыі "Гісторыя адукацыі на Зэльвеншчыне" - захаваць памяць аб педагогах, школьных калектывах, якія ўнеслі свой уклад у развіццё адукацыі. Для наведвальнікаў прадстаўлены падручнікі, літаратурныя выданні канца ХІХ - пачатку і сярэдзіны ХХ стагоддзя, вучнёўскія сшыткі, дзённікі, грифильная дошка. А таксама знаходзіцца кніга загадаў і педагагічных саветаў Астроўскай васьмігадовай школы (1951-1970 год), ўзнагародныя дакументы настаўнікаў, даведка аб заканчэнні пачатковай школы пры фабрыцы КІМ г. Віцебска Саўчанка М.А., фатаграфіі. Спецыяльны раздзел посвяшён школам раёна, якія спынілі сваё сушествование ў канцы ХХ - пачатку ХХІ стагоддзя.
Працяг экспазіцыі "Гісторыя адукацыі на Зэльвеншчыне" - "Класс 60-70-ых гадоў ХХ стагоддзя". Задача - паказаць вучням ХХІ стагоддзя абстаноўку класа, у якім вучыліся іх бабулі і дзядулі. Дапамагаюць дасягнуць мэты экспанаты: класная дошка, дошка-рахункі, вучнёўская парта, плакаты, сшыткі, дзённікі, метадычныя распрацоўкі ўрокаў, пазакласных мерапрыемстваў, піянерскі куток, Урачыстае абяцанне піянераў Савецкага Саюза і інш.
Кіруе працай музея Савет, у склад якога ўваходзіць 22 чалавекі. Гэта навучэнцы 5-11 класаў, настаўнікі - кіраўнікі секцый:
а) па ўліку і захаванню фондаў;
б) экскурсаводаў;
в) перапіскі;
г) пошукавая.
Членамі Савета музея становяцца навучэнцы, якія не толькі добра вучацца, але і актыўныя ў грамадскім жыцці школы. Распрацаваны і зацверджаны на пашыраным пасяджэнні Савета музея Статут Рады музея школы.
План работы Савета музея з'яўляецца адной з складовых частак гадавога плана школы.
Адзін раз у чвэрць праводзяцца пасяджэнні Савета музея, на якіх абмяркоўваюцца пытанні шэфства над ветэранамі вайны і педагагічнай працы, арганізацыі сустрэч і перапіскі з імі; правядзенне Урокаў мужнасці, падрыхтоўкі новых экскурсаводаў і экскурсій; ўдзел у масавых мерапрыемствах, якія праводзяцца на базе музея; справаздачы пошукавай групы.
У школе існуе традыцыйная пераемнасць. Навучэнцы старэйшых класаў дзеляцца вопытам работы ў музеі з малодшым пакаленнем. Асаблівая ўвага надаецца падрыхтоўцы экскурсаводаў. Выкарыстоўваюцца наступныя формы працы: індывідуальная і групавая, выступ з лекцыямі, сустрэчы за круглым сталом, экскурсіі па родным краі.
Штогод праводзіцца акцыя «Знаходка года». Мэта - звярнуць увагу вучняў і іх родных на гісторыю сям'і; папаўненне экспазіцыі.
На базе музея таксама працуюць аб'яднання па інтарэсах «Юныя экскурсаводы», кіраўнікамі якіх з'яўляюцца настаўнік гісторыі Сидорко Лілія Барысаўна (для вучняў старэйшых класаў) і намеснік дырэктара па выхаваўчай працы - Новік Алена Аляксандраўна (члены аб'яднання - вучні сярэдняга звяна). На занятках абмяркоўваюцца пытанні падрыхтоўкі новых экскурсаводаў, вывучаюцца асноўны і навукова -вспомогательный фонды музея, арганізуецца навучанне навучэнцаў запаўненні інвентарнай кнігі, складанні актаў прыёму экспанатаў.
Сабраныя матэрыялы, якія знаходзяцца ў музеі, выкарыстоўваюцца ў навукова-даследчай дзейнасці ўстановы. Праведзены даследаванні па наступных тэмах: «Дзейнасць Таварыства беларускай школы на Зэльвеншчыне», «этнаканфесійны склад насельніцтва Зэльвеншчыне (XVII- пач. XXI стст.)», «Баявы шлях 169. Рагачоўскага Чырванасцяжнай ордэнаў Суворава і Кутузава стралковай дывізіі (1939-1945 гады ) »,« А.С. Силивашко. Сустрэча на Эльбе »,« Трагедыя Халакоста на Зэльвеншчыне »,« Баявы шлях 129-й Арлоўскай дывізіі »,« Гады выпрабаванняў. Татарын Серафім Лук'янавіч »,« Ветэран вайны Чарнецкі Іван Міхайлавіч »і інш. Члены савета музея - удзельнікі і прызёры конкурсу навукова-даследчых работ« Крыштальная альфа », які праводзіцца Гродзенскім дзяржаўным універсітэтам ім. Я. Купалы.
На працягу 3-х апошніх гадоў праца музея была накіравана на падрыхтоўку святкавання 70-годдзя Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне, 70-годдзя вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў, праз ўдзелу ў рэспубліканскіх акцыях "Жыву ў Беларусі, тым ганаруся", "Я - грамадзянін Беларусі ", героіка-патрыятычнай акцыі навучэнскай моладзі« Дзякуй салдатам Перамогі, за тое, што не ведаем вайны », у конкурсах: на лепшы экспанат для новай экспазіцыі Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны ў рамках рэспубліканскай акцыі« Пабудуем музей разам » ; конкурсе «Дакументальны сведка вайны» (па намінацыях «Рэдкая фотаздымак перыяду Вялікай Айчыннай вайны;« Сямейная рэліквія »), патрыятычнай акцыі" Дарогамі трох войнаў ", мегопроекте« Патрыятычны марафон сацыяльна значных спраў «Паклонімся вялікім тым гадам": турысцка-краязнаўчы праект « Усё памятаецца, нішто не забыта ... »; экскурсійна-турыстычны праект «Зямля ўмее гаварыць».
Нашы дасягненні:
2005
• Пераможца абласной патрыятычнай турысцка-краязнаўчай акцыі навучэнцаў «Перамога» УА «Гродзенскі дзяржаўны абласны цэнтр турызму і краязнаўства навучэнскай моладзі"
2006 год.
• Лаўрэат рэспубліканскай патрыятычнай акцыі «Доўг і памяць».
2008года.
• Дыплом II ступені Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь конкурсу "Халакост. Гісторыя і сучаснасць. Урокі талерантнасці »
2011 год.
• 1 месца грамата аддзела адукацыі Зэльвенскага райвыканкама ў аглядзе-конкурсе гісторыка-краязнаўчых музеяў.
• Пераможца абласнога конкурсу гісторыка-краязнаўчага праекту «Крыніцы Зэльвеншчыне» і відэароліка «Выдатныя людзі Зэльвеншчыне», УА "Гродзенскі дзяржаўны абласны цэнтр турызму і краязнаўства навучэнскай моладзі"
2012 год.
• Пераможца рэспубліканскага этапа метадычнай выставы па грамадзянска-патрыятычнаму выхаванню «Выкарыстанне экспазіцыі музея ўстаноў адукацыі ў выхаванні грамадзянскасці, патрыятызму і гатоўнасці да вайсковай службы» (Сидорко Л.Б.)
2013году.
• Дыплом I ступені ўпраўлення адукацыі Гродзенскага аблвыканкама ў конкурсе юных экскурсаводаў «Музей у чамадане" у рамках рэспубліканскай акцыі "Жыву ў Беларусі, тым ганаруся";
• Дыплом II ступені Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь юных экскурсаводаў «Музей у чамадане" у рамках рэспубліканскай акцыі "Жыву ў Беларусі, тым ганаруся".
Савет музея школы падтрымлівае сувязі, абменьваецца вопытам з музеямі ўстаноў адукацыі раёна. Наладжана супрацоўніцтва з дзяржаўнымі музеямі: Слонімскім гісторыка-краязнаўчым, Ваўкавыскім музеем імя Баграціёна.
Праца музея асвятляецца на старонках раённай газеты "Праца". Так, толькі ў 2014 годзе надрукаваны артыкулы «Музей у чамадане», "Людзі Вялікага Гонар. ЗянькоТаісія Арсеньеўна "," Кранаючыя сустрэчы выбраных ".
Музей стаў цэнтрам выхаваўчай работы ў школе. Сумесна з класнымі кіраўнікамі праводзіцца пошукавая і даследчая дзейнасць, у ходзе выканання якой музей папаўняецца новымі экспанатамі (Дадатак 2).
У музеі рыхтуюцца і праводзяцца як аглядныя, так і тэматычныя экскурсіі.
Аглядныя экскурсіі:
-Зельвенщина Ў гады Вялікай Айчыннай вайны »;
-Память Пра вайну;
-Образование На Зэльвеншчыне.
Тэматычныя экскурсіі:
-пачатак Вялікай Айчыннай вайны ў Зэльве;
-іх Імёнамі названы вуліцы Зэльвы;
-Традиции Святкавання Новага года і Каляд;
-з Гісторыі фатаграфіі;
-Известные Людзі Зэльвеншчыне;
-калі Б камяні маглі гаварыць ...;
-Волшебная Нітка;
-Исторические Помнікі Зэльвеншчыне.
За апошнія тры гады праведзены такія масавыя мерапрыемствы:
• Гульня-падарожжа «Мая Радзіма - Беларусь»;
• Круглы стол «Свяшчэнная абавязак - радзіму абараняць»;
• Сустрэча «Ветэраны працы, заўсёды ў страі»;
• Круглы стол «Зоры над Зяльвянкай»;
• Завочнае падарожжа «Майстры народнай творчасці»;
• Вусны часопіс «Героі Вялікай Айчыннай вайны»;
• Падарожжа «Па старонках аднаго дакумента»
o Турыстычныя паходы і экскурсіі па месцах баявой славы Зэльвеншчыне.
У 2014/2015 навучальным годзе члены Савета музея ўключаны ў працу па рэалізацыі інавацыйнага праекта «Укараненне мадэлі фарміравання моўнай асобы ва ўмовах дзяржаўнага двухмоўя».
Праца над пошукавымі заданнямі, даследчая дзейнасць, дазваляе глыбей вывучыць гісторыю г.п. Зэльва. Распрацаваны і праводзяцца экскурсіі па горадзе, як для вучняў нашай школы, так і гасцей.
У верасні-кастрычніку 2014 праведзены агульнашкольнага конкурс фатаграфій "У аб'ектыве - Зэльва" і конкурс аўтарскіх вершаў "Мой город, табою я ганаруся". Запісаныя і аформленыя ўспаміны ветэранаў Вялікай Айчыннай вайны, партызан і падпольшчыкаў, над якімі шефствуем.
Створаны інфармацыйны буклет і сайт музея «Светач».
Праведзены ўлік экспанатаў асноўнага і дапаможнага фондаў. Вядзецца адпаведная уліковы дакументацыя: інвентарная кніга, часопіс наведвання экскурсій у музеі «Светач», пратаколы пасяджэнняў Савета музея, экскурсій па пераносным выставах, кніга водгукаў наведвальнікаў. Камплектаванне калекцый праводзіцца на аснове распрацаваных перспектыўнага і гадавога планаў навуковага камплектавання. Ўлік і захоўванне музейных калекцый вядзецца ў адпаведнасці з Інструкцыяй аб уліку і захоўванні музейных прадметаў, вядуцца кнігі уліку асноўнага і навукова-дапаможнага фондаў, у кнігах уліку запаўняюцца ўсе графы.
Забяспечана захаванасць музейных фондаў як у фондасховішчы, так і ў экспазіцыі, ад магчымых пашкоджанняў, крадзяжоў і псуты.
Сістэматычна вядзецца фондавай праца: чыстка і найпростая кансервацыя металічных, керамічных і драўляных вырабаў. Захоўваюцца музейныя прадметы на стэндах без доступу сонечнага святла, дакументы, лісты і ўзнагароды - пад шклом. Фонды музея абаронены ад уздзеяння пылу і розных шкоднікаў.
Забяспечаны рэжым ветрання музейных памяшканняў, сістэматычна праводзіцца выдаленне пылу з экспанатаў.
У музеі вядзецца наступная уліковы дакументацыя: акты прыёму і выдачы музейных прадметаў, кнігі ўліку экспанатаў асноўнага і дапаможнага фондаў, кніга уліку наведвальнікаў музея, кніга уліку мерапрыемстваў, якія праводзяцца ў музеі, справаздачы аб дзейнасці музея за каляндарны год, тэксты экскурсій, спіс пошукавых заданняў, кніга водгукаў наведвальнікаў музея.
Такім чынам, дзейнасць музея мае перспектыву, паколькі падпарадкаваная алгарытме: светасузіранне - светаўспрыманне - самасвядомасць - светапогляд. Яна аказвае станоўчы ўплыў на станаўленне асобы - грамадзяніна, патрыёта Рэспублікі Беларусь.